Historia
  • Co łączy Rybnik z wydarzeniami 3 maja 1791 r?

    03.05.2020

  • Co łączy Rybnik z wydarzeniami 3 maja 1791 r? w Warszawie? Niewiele ale... w zbiorach Muzeum w Rybniku znajdują się eksponaty które pamiętają uchwalenie Ustawy Rządowej z dnia 3 maja i brały udział w uroczystościach świętujących jej uchwalenie.

    Co łączy Rybnik z wydarzeniami 3 maja 1791 r? w Warszawie? Niewiele ale... w zbiorach Muzeum w Rybniku znajdują się eksponaty które pamiętają uchwalenie Ustawy Rządowej z dnia 3 maja i brały udział w uroczystościach świętujących jej uchwalenie.

    Wtedy nie był błysku fleszy, dziennikarzy i fotoreporterów telewizyjnych..., a przecież działo się coś niezmiernie ważnego. Dopiero 100 lat później, mistrz Jan Matejko namalował obraz Konstytucja 3 Maja 1791 r. pokazujący rozemocjonowane tłumy zdążające ulicami Warszawy spod zamku do kościoła św. Jana.

    W obfitującej w historyczne postacie scenie, znajdujemy nie tylko głównych konstruktorów konstytucji, widzimy też jej przeciwników. Malarz nie zapomniał o mieszkańcach Warszawy wszelkiego pochodzenia i profesji. Stoją oni wmieszani w wiwatujący tłum, jako ważny element świętującego społeczeństwa.

    Miejsce - fragment ulicy przed kościołem ograniczony wysokimi kamienicami nabiera szczególnej atmosfery poprzez łopoczące na wietrze ponad głowami chorągwie królewskie i ziemskie. Ogromne ich płaty wykonane z cienkiego jedwabiu, przytwierdzone do wysokich, bo ponad 5-metrowych drążków trzymanych przez chorążych, falują na wietrze. Widzimy ich tylko kilka, te od strony zamku, a co z niewidocznymi, nadciągającymi od strony rynków Starej i Nowej Warszawy?

    Rozkołysane dzwony obwieszczając doniosłą wieść sprawiały, że kto żyw biegł w pobliże zamku. Warszawscy rzemieślnicy rzucając warsztaty także biegli, niosąc własne chorągwie cechowe. Przyzwyczajeni byli do tego, że bez nich nie mogło się odbyć żadne ważne wydarzenie, a panująca od tygodni pełna napięć i oczekiwania, nerwowa atmosfera sejmowa sprzyjała pogotowiu.


    Jakiż związek z tym doniosłym dla ówczesnej Rzeczypospolitej wydarzeniem sprzed 229 lat ma bardzo odległy od Warszawy Rybnik? Otóż ma, i to zaskakująco bliski. Dzieje się to za sprawą kilku chorągwi rzemieślniczych znajdujących się w zbiorach Muzeum w Rybniku.

    Kiedy znalazły się u nas w 1988 r. nawet nie przeczuwaliśmy, jakie skarby przeszłości do nas trafiły. Wśród prawie setki chorągwi i sztandarów cechowych są te, które były bezpośrednimi świadkami rozgrywających się w Warszawie majowych wydarzeń roku 1791.

    Żmudne badania i prace konserwatorskie pozwoliły odsłonić skrywane przez nie tajemnice. Zwłaszcza jedna z nich, chorągiew cechu rękawiczników warszawskich, poprzez umieszczone na niej napisy bezpośrednio nawiązuje do Dnia, 3 Maja Roku 1791, kiedy to był Lud uszczęśliwiony - ostatnie dwa słowa przez prawie 200 lat były w ukryciu; odczytano je całkiem niedawno podczas konserwacji chorągwi.

    Drugą, fundacji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, chorągiew cechu mydlarzy z roku 1788, z dumą pokazywaliśmy na wystawie po raz pierwszy w 1991 r.

    Z powodzeniem można założyć, że kolejne chorągwie: cechu ślusarzy i rusznikarzy z 1778 r. oraz gospody rzeźniczej z II połowy XVIII w. też uczestniczyły w uroczystościach; dwie chorągwie - cechu szewców (1794) oraz aptekarzy (?) (XVIII/XIX), są prawdopodobnie nieco młodsze.


    Wspomniane zabytki pokazywane były w roku 2018 na wystawie "Przywrócone życiu. Rezultaty konserwacji chorągwi i sztandarów cechowych ze zbiorów Działu Historii Rzemiosła Muzeum w Rybniku". Wcześniej stan zachowania nie pozwalał na ich pokaz. Dzięki żmudnej pracy i umiejętnościom konserwatorek tkanin i malarstwa udało się przywrócić im dawną świetność i rozmiary.



    Sławomir Studnik

    Kierownik Działu Dokumentacji,
    Edukacji i Promocji
    Muzeum w Rybniku
     

     
  • Galeria:

  • Koronawirus
  • Komentarze:
  • Czytaj także:
  • Niektóre chorągwie pamiętają uchwalenie Konstytucji 3 Maja! (ZDJĘCIA)Rybnik: Muzeum pokaże sztandary

    Informujemy, że:

    1. Administratorem danych wskazanych w zgodzie na przetwarzanie danych osobowych wyrażonej powyżej jest Fundacja Profesjologia Aktywizacji Rynku Pracy (dalej „Wydawnictwo”) z siedzibą i adresem w Rybniku przy ul. Wyzwolenia 10, adres e-mail: redakcja@nowiny.rybnik.pl
    2. Celem zbierania danych jest umożliwienie zalogowania się do gazety internetowej oraz korzystanie z jej funkcji i przeznaczenia.
    3. Podstawą prawną przetwarzania stanowi zgoda osoby, której dane dotyczą na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów. Przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy.
    4. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane innym podmiotom.
    5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres potrzebny do realizacji celu przetwarzania.
    6. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych i ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania.
    7. Pani/Pana dane będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie odbywało się na zasadach najlepszego wyboru produktu lub usługi, odpowiadającego Pani/Pana preferencjom.